In veel bedrijven is er sprake van een managementstijl die gebaseerd is op een bedrijfsmatige visie op mens en werk.
Meten en stimuleren van betrokkenheid
De bijdrage van medewerkers aan het bedrijfsresultaat wordt gezien als een te meten factor. En er zijn instrumenten ontwikkeld, die het meten mogelijk moeten maken.
Er is sprake van een toenemende aandacht voor resultaatgericht denken en werken van medewerkers. Blijkbaar ervaart men de betrokkenheid van medewerkers aan het bedrijfsresultaat niet als optimaal en moet de medewerker met behulp van instrumenten tot meer betrokkenheid en inzet worden aangezet.
Betrokkenheid en resultaatgerichtheid in de nieuwe tijd
Het is de vraag of medewerkers op deze wijze tot meer betrokkenheid kunnen worden aangezet.
Of het geconstateerde gebrek aan resultaatgerichtheid wel alléén samenhangt met de persoonlijke inzet.
Of de bedrijfsmatige visie op de positie en functie van medewerkers in het bedrijfsproces op zichzelf niet een deel van de oorzaak is.En of de managers zich wel voldoende realiseren dat de samenleving sterk is veranderd. En dat daarom een bedrijfsmatige visie op medewerkers minder in deze tijd past.
Volgens Arnold Cornelis is er sprake is van een nieuwe stabiliteitslaag in de samenleving.
Na de stabiliteitslaag van het sociale systeem hebben we in toenemende mate te maken met het communicatieve systeem van zelfsturing.
De bedrijfsmatige visie op medewerkers is eerder een onderdeel van het sociale regelsysteem dan van het communicatieve systeem. Het streven naar beheersbaarheid maakt dat het instrumentarium worden uitgebreid en aangepast. En vooral als baken voor aansturing worden gebruikt in plaats van als hulpmiddel.
We maken een fout als we problemen in de samenleving van 21ste eeuw proberen op te lossen met instrumenten, die zonneklaar onderdeel vormen van het sociale regelsysteem uit een voorbije periode.
Volgens Herman Wijffels verkeert de samenleving in een overgangsstadium en dan worden oude systemen vaak nog krampachtig in stand gehouden. Er worden doelen gesteld en er wordt afgerekend op resultaten, aantallen, producten, beurswaarden. Er wordt alleen gestuurd met algemeen geldende maatregelen, regels, prestatiecontracten, targets, protocollen en systemen.
Maar mensen willen iets zinvols doen, waarmee ze betekenis geven aan hun eigen leven en dat van anderen. Het verhoogt de motivatie en plezier in het werk, wat ook gevolgen heeft voor de productiviteit. Organisaties zouden moeten inzien hoe belangrijk het is om zingeving te verbinden aan het werken van mensen. Werkgevers zitten in de positie dat ze kunnen zorgen voor een omgeving, die mensen in staat stelt hun volledige potentie te benutten. Zijn observatie is dat organisaties daarin in veel gevallen te kort schieten.
Bijdragen aan bedrijfsresultaten
Het gaat er in het werkleven om het gevoel hebben bij te dragen aan de realisering van bedrijfsresultaten, aan verbetering, aan uitbouw, aan mooie resultaten.
En dat gevoel krijgt de kans als we expressie kunnen en willen geven aan onze individualiteit, aan wat we denken bij te kunnen dragen in overleg met ons team, onze leiders en onze collega’s.
Gedreven door angst of door vertrouwen en liefde
De bedrijven lijken gevangen in hun eigen ideeën en plannen, regels en instrumenten. Men streeft niet naar een open relatie en communiceert niet gelijkwaardig.
De managementstijl lijkt eerder door angst ingegeven te worden dan door vertrouwen in mensen. En getuigen van weinig liefde voor medewerkers, voor professionals, voor mensen, voor de planeet.
En volgens Marike van Lier Lels gaat het uiteindelijk om liefde; liefde voor mensen, voor de samenleving, voor de planeet en ook voor medewerkers.
Mensen, medewerkers vormen hun oordeel veel minder op basis van inbreng van managers, deskundigen, maar toenemend vormen ze een eigen oordeel vormen mede op basis van hun gevoel over de situatie.
Relaties, zingeving en leiderschap
Het gaat dus meer om relatie en om open relaties, waarbij waarden worden geëxpliciteerd. Leiders moeten richtinggevend zijn in dat ontwikkelingsproces.
De resultaatgerichte sturing met behulp van instrumenten op basis van een bedrijfsmatige visie op mens en werk trekt op den duur de basis voor betrokkenheid en zingeving weg en blokkeert de verbondenheid met het bedrijf.
Cornelis, A. (1998). Logica van het gevoel. . Diemen: Essence.
Wijffels, H. De Baak: nieuws; interview Kim Chang Pan Huo
Bontje,J, Kirpenstein, J.W., Vreeswijk, W.,(2005).Authentiek leiderschap